Koop wijzer Filters

Als ambassadeur van Kase word ik regelmatig benaderd door mensen die graag een filtersysteem aanschaffen maar door de bomen het bos niet meer zien. Er is immers een aantal verschillende systemen en een veelvoud aan verschillende merken. Maar wat moet je weten voordat je een filtersysteem gaat aanschaffen ?


Welk filter systeem moet ik gebruiken of aanschaffen ?

Een filter systeem kan je niet zomaar aanschaffen, er zijn bepaalde zaken waar je rekening mee moet houden. Zo is het zeer belangrijk om je lens als uitgangspunt te nemen voor het kiezen van een filtersysteem. De brandpunt afstand en openingshoek van je lens bepalen min of meer welk systeem je op jouw lens kan gebruiken zonder last te hebben van vignetering (donkere hoeken in je beeld). Daarbij kan je min of meer stellen dat de duurdere lenzen ook de duurste filtersystemen nodig hebben. Kleine brandpunten met een grote openingshoek vereisen grote filtersystemen. Natuurlijk is beschikbaar budget ook belangrijk maar dat mag nooit de doorslag geven. Daarnaast kan je ook stellen dat je beter pas een high-end filter systeem aanschaft als je 100% zeker bent dat je de ultieme landschapslens hebt gevonden. Het is namelijk erg kostbaar om een tweede filtersysteem aan te moeten schaffen omdat een nieuwe lens een grotere openingshoek heeft.

Fujifilm GFX50S midformaat camera met 23MM f4.0
Filter systeem: 100MM (Z-Systeem) filtersysteem.

Definitie openingshoek :
De beeldhoek is een maat voor het deel van de wereld dat op het beeld terechtkomt: bij een hoek van 180° komt de helft van de wereld in beeld. In praktische toepassingen is het beeld doorgaans een rechthoekig vlak, zodat bij de beeldhoek ook moet worden aangegeven hoe deze is gemeten. De beeldhoek wordt gewoonlijk uitgedrukt in graden, gemeten over een diagonaal van het beeld:

Richtlijn (zijn geen exacte cijfers en afhankelijk van de openingshoek van je lens en zijn gebaseerd op een full-frame camera).

  • 170MM / Super pro Systeem : Objectieven met een brandpunt kleiner dan 13MM
  • 150MM / Pro Systeem : Objectieven met een brandpunt afstand tussen 13MM en 24MM
  • 100MM / Z Systeem : Objectieven met een brandpunt afstand tussen 24MM en 50MM
  • 75MM / P Systeem : Objectieven met een brandpunt groter dan 50MM

Fujifilm GFX50S midformaat camera met Canon 11-24 F4.0
Filter systeem : 150MM (Pro-Systeem) filtersysteem.

Resin vs. Glas.

Een tweede belangrijke beslissing die je moet maken is of je voor glas filters of resin filters gaat. Wat in eerste instantie belangrijk is om te weten is dat filters per definitie alleen maar nadelen hebben. Je verliest licht, je verliest scherpte, ze verhogen de kans op goasting (weerkaatsen van licht tussen filter en lens) en je kan ook nog extra veel last krijgen van flairs tijdens het fotograferen met tegenlicht in. Daarnaast kunnen filters ook invloed hebben op de kleur en in sommige gevallen zorgen voor een kleur zweem. Omwille van deze negatieve bijkomstigheden is het erg belangrijk om tijdens het aanschaffen van een filter systeem het kwaliteitsaspect niet te onderschatten. Hoe meer concessie je accepteert hoe meer je met bovenstaande  negatieve invloeden te maken krijgt.

Het materiaal van een filter heeft direct invloed op een aantal van bovengenoemde negatieve aspecten. Glas is optisch stabiel en daardoor ook het beste uitgangspunt voor het maken van filters. Dat zie je ook terug in bijvoorbeeld in de constructie van objectieven, slechts een zeer beperkt aantal objectieven zijn gemaakt van het lichtere kunststof en hebben in het verleden heel wat problemen moeten overwinnen mbt kleur en scherpte. Ditzelfde zie je terug in de filters, Resin is een optische kunststof en wordt door vele merken gebruikt als filtermateriaal. Maar resin kent ook de nadelen van kunststof en geeft een scherpte verlies van 15% tot soms wel 20%. Glas heeft een scherpte verlies van ca. 3% en is beter bestand tegen krassen en is makkelijker te reinigen. En daarvoor een groot voordeel tov. Kunststof (resin). Daarnaast heeft Kase glazen filters ontwikkeld die nagenoeg onbreekbaar zijn en zo het enige nadeel van glazen filters elimineren (Voorloper in deze ontwikkeling is Kase Filters met de Wolverine series).

Men kan dus zeggen dat de voorkeur sterk neigt naar glasfilters, zeker als je in de praktijk filters gaat stacken (stapelen van filters) en je soms wel tot 3 filters in je houder hebt zitten, dus stel je voor als je dan gebruikt maakt van Resin filters. Het kwaliteitsverlies is met de alles verhullende moderne sensoren en super lenzen echt zichtbaar tov. glazen filters. Een laatste argument zijn de beschikbare filter types, tot voor kort had je in resin filters een ruime keuze filters tot je beschikking. Maar tegenwoordig zijn er zelfs meer soorten filters beschikbaar in de glazen variant, zo moet je denken aan de Soft GND / medium GND / hard GND / super hard GND en reverse GND varianten.

Welke filters heb ik nodig.

Dan als je eenmaal een keuze voor een systeem en merk hebt gemaakt blijft het vaak de vraag welke filters je moet aanschaffen want ook daar zie je vaak door de bomen het bos niet meer. Natuurlijk blijft de keuze van filters een persoonlijke keuze die min of meer door je fotografie word bepaald. Onderstaande filters zijn dan ook min of meer een advies als je een set filters zoekt die je voorziet voor de meeste vormen van long-exposure en landschapsfotografie.

Gebruik wordt aangeven voor een cijfer tussen 1 en 5 waar 1 weinig gebruikt is en 5 veel gebruikt. (natuurlijk blijft het gebruik van een filter ook een persoonlijke voorkeur).

Je kan stellen dat een filters met een gebruikscijfer gelijk of boven 3 in je basis set moet zitten.

Filters voor Longexposure.

ND64 of little stopper – 6 stops filter. – (gebruik 4)
ND1000 of big stopper – 10 stops filter. – (gebruik 3)

Gradual ND Filters

S-GND Soft gradual 0.3 – 1 stops. – (gebruik 1)
S-GND Soft gradual 0.6 – 2 stops. – (gebruik 1)
S-GND Soft gradual 0.9 – 3 stops. – (gebruik 2)

M-GND Medium gradual 0.3 – 1 stops. – (gebruik 2)
M-GND Medium gradual 0.6 – 2 stops. – (gebruik 3)
M-GND Medium gradual 0.9 – 3 stops. – (gebruik 3)

H-GND Hard gradual 0.3 – 1 stops. – (gebruik 3)
H-GND Hard gradual 0.6 – 2 stops. – (gebruik 4)
H-GND Hard gradual 0.9 – 3 stops. – (gebruik 4)

R-GND Reverse gradual 0.3 – 1 stops. – (gebruik 2)
R-GND Reverse gradual 0.6 – 2 stops. – (gebruik 5)
R-GND Reverse gradual 0.9 – 3 stops. – (gebruik 5)

Other filters

Natural night filter. – (gebruik 3)
Polar filter. – (gebruik 5)
Warming Filter. – (gebruik 3)
UV filter. – (gebruik 1)
Sunset filter. – (gebruik 1)
Colour filters. – (gebruik 2)

Inzetbaarheid van filters

Filters voor Longexposure.
Deze filters gebruik je primair voor het verlengen van je sluitertijd. Je moet dan denken aan enkele seconden tot wel een uur of zelfs meer. Deze vorm van fotografie brengt dynamiek en een besef van tijd in je opname, je bent in staat om een moment opname (een stil) en een notie van tijd te geven waardoor de foto meer gaat leven en je door middel van vervaging juist het accent legt op stationaire objecten. Persoonlijk gebruik ik long-exposure filters vaak samen met graduale filters.

Gradual ND Filters
Deze filters gebruik je primair voor het uitvlakken van lichte vlakken, je zet een gradual grijs filter in voor het wegnemen van het licht uit bijvoorbeeld een lucht. Doordat je licht wegneemt met de graduele filters wordt de voorgrond automatisch lichter. Je brengt je curves bij elkaar (comprimeert het histogram) en brengt het dynamisch bereik van je beeld binnen het dynamisch bereik van je camera. Met name voor landschapsfotografie zijn graduele grijsfilters niet weg te denken. In nagenoeg elke landschapsopname maak ik gebruik van 1 of meer graduele grijsfilters.

Other filters
Natural night filter, gebruik dit filter voor het verbeteren van je nacht fotografie en afvlakken van licht vervuiling.
Polar filter, gebruik dit filter voor afvlakken van schitteringen en reflecties maar ook voor het boosten van je kleuren (lucht, herfstkleuren).
Warming Filter, gebruik dit filter voor het versterken van warme kleuren, ook uitstekend inzetbaar voor zonsondergangen

 

error: © By Marcel van Balkom / Just4Moments, all rights reserved !